Tao’nun Yolu

Lao Tzu (老子, “Yaşlı Usta”), hem tarihî belgelerde hem de efsane dünyasında iz bırakmış eşsiz bir figürdür. Çin tarihçisi Sima Qian’ın Şici’sindeki (MÖ 1. yy) kısa notlar, Lao Tzu’nun varlığına dair en eski yazılı kaynaktır. Ancak bu kısa kayıt, az sonra anlatacağımız mitolojik bezemelerle örülmüş halk anlatıları kadar ayrıntılı değildir. Dolayısıyla her biyografi, sessiz arşiv satırları ile yüksek sesli söylenceler arasındaki gerilimi dengelemeyi zorunlu kılar. Çoğu anlatı, Lao Tzu’nun MÖ 6. yüzyılda Doğu Zhou Hanedanı’nın Chu eyaletine bağlı Ku İlçesi’nde doğduğunu dile getirir. Doğum adı olarak Li Er (李耳) anılır; soyadındaki “Li” şeftali ağacına, “Er” ise kulak anlamına gelir. Bazı efsaneler, annesinin onu 72 yıl rahminde taşıdığını, beyaz saçlı ve bilge bakışlı bir bebek olarak dünyaya geldiğini söyler. Bilimsel tarihçilik açısından bu rivayetler elbette semboliktir: ‘uzun gebelik’, Lao Tzu’nun zamana meydan okuyan bilgeliğini; ‘beyaz saç’, doğuştan gelen olgunluğunu simgeler.