Meleklerin İsyanı

Paris, 1914. Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesine haftalar kala, Fransız edebiyatının yaşayan en büyük ismi Anatole France, kalemiyle gökyüzüne savaş açan bir kitap yayımlar: Meleklerin İsyanı. Bir Paris kütüphanesinin tozlu raflarında genç koruyucu melek Arcade , yasaklı bir kitap bulur ve okunan satırlar onun göksel inancını paramparça eder.Tanrı’nın aslında zalim bir tiran olduğu, gerçek ışık tanrısının çok önce yenildiği, cennetten kovulanın özgürlüğünün kahramanı olduğunu kavrar. Arcade dünyaya iner, isyancılarını toplar Époque Paris’in sokaklarında, kabarelerinde, antika dükkânlarında, sosyalist toplantılarında ikinci bir göksel devrim örgütleyen düşmüş melekler ordusu.Anatole France olağanüstü ironisi, Voltaire’i hatırlatan keskinliği ve Rabelaisien neşesiyle gökyüzünü dünyaya, dünyayı gökyüzüne çevirir; aşkı, devrimi, sanatı, şirketleri ve felsefeyi aynı sayfada konuşturur.Kitabın yayımlandığı gün skandal kopar; Vatikan eseri yasaklı kitaplar listesine alır , muhafazakâr Fransa’nın en sert tepkisini çeker, ama aynı yıl Anatole France’a Fransız Akademisi onursal başkanlığını, yedi yıl sonra Nobel Edebiyat Ödülü’nü getirir.Romanın son sayfasındaki Şeytan, zaferin yükselişinde isyanı durdurur ve tarihin en şaşırtıcı son monologlarından birini söyler: "Galip gelen, mağlubun yerini alır. Tanrı’yı tahtından indirseydik, biz onun yerine geçer ve onun gibi zalimleşirdik. Asıl savaş kendi içimizde." Yüz yıl sonra hala tartışılıyor çünkü mesele yalnız Tanrı değil, iktidarın kendisi. İnce ironi, uçucu üslup, tehlikeli sorular. Edebiyatın bir bomba olabileceğini hatırlatan klasik.